Ísland leiðir LIFE verkefni um orkuskiptaáætlanir sveitarfélaga

Eimur, Kjarnafæði Norðlenska og Orkuveita Húsavíkur ætla að vinna saman að uppsetningu og tímabundnum rekstri færanlegs hreinsivirkis við sláturhús Kjarnafæðis Norðlenska á Húsavík. Samvinna sem þessi er mikilvægur þáttur í því að gera verkefnið að veruleika og hraða innleiðingu lausna fyrir hreinsun iðnaðarfráveitu á Íslandi. Verkefnið er hluti af LIFE-ICEWATER , sem er stýrt af Umhverfis- og Orkustofnun, og hefur það að markmiði að sýna í verki hvernig bæta megi meðhöndlun fráveituvatns frá matvælavinnslu og draga úr álagi á fráveitukerfi og viðtaka. Markmið verkefnisins er þó ekki einungis að bæta hreinsun fráveituvatns, heldur einnig að fanga verðmæt efni sem hingað til hafa farið til spillis með fráveitunni og oft endað út í sjó. Með hreinsivirkinu verður lífrænt efni, svo sem fita og prótein, skilin frá vatninu og tekin til frekari greiningar og nýtingar. „Kjarnafæði Norðlenska leggur mikla áherslu á ábyrga nýtingu auðlinda og að draga úr umhverfisáhrifum starfseminnar. Þetta samstarf við Eim og Orkuveitu Húsavíkur er mikilvægt skref í þá átt, þar sem við getum bæði bætt hreinsun fráveitu frá sláturhúsinu og skapað tækifæri til hringrásar og verðmætasköpunar. Verkefnið sýnir vel hvernig samvinna ólíkra aðila getur flýtt innleiðingu nýrra lausna og stuðlað að sjálfbærari matvælaframleiðslu á Íslandi", segir Ágúst Torfi forstjóri Kjarnafæði Norðlenska. Fita frá vinnslunni verður síuð frá og mun fyrirtækið Gefn taka á móti henni og vinna áfram í lífdísil, sem styrkir tengsl verkefnisins við innlend orkuskipti og sjálfbæra eldsneytisframleiðslu. Próteinríkt efni úr fráveitunni gæti jafnframt skapað grundvöll fyrir nýja nýtingarmöguleika, til dæmis í áburð, fóður eða aðrar lausnir. Verkefnið opnar þannig á tækifæri til nýsköpunar og verðmætasköpunar með hringrásarhugsun að leiðarljósi, þar sem úrgangur verður að auðlind. Reynsla og gögn sem safnast í verkefninu munu nýtast við áframhaldandi þróun lausna fyrir hreinsun iðnaðarfráveitu á Íslandi og styðja við innleiðingu vatnaáætlunar og sjálfbærari rekstur matvælafyrirtækja. Ljósmynd með frétt - Markaðsstofa Norðurlands

Jarðvarmaauðlindir Íslands gera landinu kleift að reka nær kolefnishlutlausa hitaveitu. Hins vegar veldur fólksfjölgun og aukin orkuþörf vaxandi álagi á núverandi innviði, sem kallar á lausnir sem draga úr sóun og bæta nýtingu auðlindarinnar. Hitaveituhjárennsli, myndast þegar hitaveituvatn er látið renna í gegnum hitaveitukerfið og út í umhverfið til að viðhalda nægilegum hita og þrýstingi í hitaveitulögnunum. Slík hjárennsli, sem eru algeng í dreifbýli vegna mikillar fjarlægðar á milli notkunarstaða, hefur verið lítill gaumur gefinn í gegnum tíðina. Í samstarfi við Mirra Payson, háskólanema í Maine í Bandaríkjunum sem kom hingað til lands gegnum SIT nemaskipti, hefur nú verið unnin úttekt á umfangi hitaveituhjárennslis á Norðurlandi. Verkefnið var lokaverkefni Mirru innan SIT Study Abroad: Climate Change and the Arctic og fólst í kortlagningu og greiningu á hitaveitublæðingum í Eyjafirði og Skagafirði. Markmiðið var að kanna hvort þar mætti finna raunhæfan og stöðugan varmaorkugjafa á nægilega stórum skala til að hægt væri að þróa lausn til nýtingar á sjálfbæran hátt. Niðurstöður bentu til þess að nokkrir útstreymisstaðir í dreifbýli búi yfir nægjanlegri ónotaðri varmaorku til skjóta traustum fótum undir atvinnustarfsemi sem byggir á varmanýtingu, svo sem til upphitunar gróðurhúsa, fiskeldis, ræktunar snigla eða baðaðstöðu. Niðurstöðurnar gefa einnig tilefni til að skoða sambærileg svæði víðar um landið til að meta frekari möguleika á nýtingu þessarar orkuauðlindar.