1. apríl 2026

Glatvarmi og sniglar: Ný atvinnugrein í mótun á Íslandi

Sniglarækt með íslenskum áherslum

– lærdómsrík ferð til Írlands markar lokaskref í verkefni Eims 

Nýlega lauk mikilvægu skrefi í þróunarverkefni Eims um sniglarækt með fræðsluferð til Írlands, þar sem hópur íslenskra þátttakenda kynnti sér starfsemi sniglabýlisins Inis Escargot. Ferðin var hluti af verkefni sem hefur haft það að markmiði að kanna forsendur fyrir innleiðingu sniglaræktar á Íslandi, með sérstakri áherslu á nýtingu glatvarma og aðlögun að íslenskum aðstæðum. 


Sniglarækt hefur víða í Evrópu þróast í arðbæra og fjölbreytta atvinnugrein. Sniglar eru eftirsóttir sem hágæðamatvara, en auk þess má nýta afurðir þeirra í fóður, snyrtivörur og áburð. Þetta gerir greinina sérstaklega áhugaverða í samhengi við aukna eftirspurn eftir sjálfbærum og verðmætum landbúnaðarafurðum. Fyrir íslenskar aðstæður liggja tækifærin ekki síst í nýtingu auðlinda sem þegar eru til staðar, svo sem jarðhita og hliðarstrauma úr hitaveitukerfum, sem geta tryggt stöðugt hita- og rakastig, en þetta eru lykilforsendur í sniglarækt. 



Í ferðinni til Írlands fengu þátttakendur að kynnast starfseminni frá fyrstu hendi, allt frá klaki og uppeldi til uppskeru og vinnslu. Íslenski hópurinn var hamhleypa til verka, írska sniglabóndanum til gagns og gleði. Fram kom að framleiðslan byggir á skýru árlegu ferli þar sem stöðugt hitastig og rakastig skipta sköpum fyrir árangur. Þessi reynsla er sérstaklega mikilvæg fyrir íslenskt samhengi, þar sem áhersla hefur verið lögð á að þróa lausnir sem nýta jarðhita til að tryggja stöðug framleiðsluskilyrði allt árið. 


Verkefnið „Sniglarækt, sjálfbær nýting glatvarma“ hefur frá upphafi verið hugsað sem hagnýtt þróunarverkefni fyrir bændur og frumkvöðla á Norðurlandi. Það var mjög dýrmætt fyrir þátttakendur að kynnast þessum búskap af eigin raun og fá tækifæri til að ganga í verkin á búin. Markmið verkefnisins er að skapa ný tækifæri í dreifbýli með því að byggja á vannýttum auðlindum og fjölga tekjustoðum landbúnaðar. Ferðin til Írlands markar lokafasa þessa verkefnis, þar sem áhersla var lögð á að tengja saman fræðilega vinnu, reynslu erlendra aðila og raunhæfa innleiðingu hér á landi. 

Næstu skref felast í að meta hvernig best sé að yfirfæra þessa þekkingu yfir á íslenskar aðstæður, meðal annars með þróun tilraunaverkefna og áframhaldandi samstarfi við erlenda sérfræðinga. Með því er lagður grunnur að nýrri, sjálfbærri atvinnugrein sem getur styrkt byggðir og aukið verðmætasköpun í íslenskum landbúnaði. 


Verkefnið er samstarfverkefni Eims; Rannsóknarmiðstöðvar landbúnaðarins; Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, eystra og Vesturlands; unnið með styrkjum úr Sóknaráætlunum, Lóu og Matvælasjóði. 



Deila frétt

22. apríl 2026
Frá hugmynd til hringrásar Eimur og Iðnver standa fyrir viðburði miðvikudaginn 27. maí n.k. þar sem ICEWATER gámurinn verður frumsýndur á Íslandi. Viðburðurinn fer fram hjá Iðnver að Tunguhálsi 10 í Reykjavík og er opinn öllum sem hafa áhuga á nýsköpun og lausnum þegar kemur að meðhöndlun fráveitu frá iðnaði. ICEWATER gámurinn er færanleg hreinsistöð sem Eimur hefur hannað til að meðhöndla ferlavatn frá matvælaiðnaði. Lausnin er sérstaklega þróuð með það að markmiði að formeðhöndla fráveituvatn áður en henni er veitt áfram í fráveitukerfin og nýta þau verðmæti sem felast í frárennslinu. Með þessari nálgun er mögulegt að skapa verðmæti í formi lífmassa og orku, sem annars færu forgörðum. Með því að sækja þessi efni úr fráveitunni áður en hún er leidd út í sjó, má bæði draga úr umhverfisáhrifum og stuðla að aukinni hringrás í iðnaði. Á viðburðinum verður kynning á verkefninu og gámnum. Einnig verða kynntar niðurstöður tilrauna sem hafa verið framkvæmdar í tengslum við verkefnið. Þá verður farið yfir áframhaldandi þróun verkefnisins, þar á meðal vistferilsgreiningu (LCA), tækifæri í áburðarframleiðslu og möguleika á lífgasframleiðslu úr seyru. Viðburðurinn er kjörið tækifæri fyrir fagfólk, samstarfsaðila og aðra áhugasama til að kynna sér nýja og umhverfisvæna lausn sem getur haft jákvæð áhrif á rekstur og sjálfbærni í matvælaiðnaði og öðrum greinum. Skráning á viðburðinn fer fram á eftirfarandi hlekk hér að neðan. 
14. apríl 2026
Verkefnishópur RECET hittist aðra vikuna í mars, á eyjunni Menorku undan ströndum Spánar á Miðjarðarhafinu. Menorka tilheyrir Baleareyjaklasanum en sólþyrstir Íslendingar þekkja helst stærstu eyju klasans Majorka. Þetta var síðasti fundur verkefnisins sem haldinn verður í eigin persónu og lagði hópurinn í sameiningu línurnar fyrir síðustu mánuði verkefnisins, sem lýkur í september í ár. Fundinn sóttu fulltrúar frá Íslandi, Svíþjóð, Danmörku, Slóveníu auk gestgjafanna, heimamanna sem starfa fyrir CIME (Counsell Insular de Menorca). Hér deildu þátttakendur reynslu sinni og lærdómi og greindu frá framgangi. Þátttakendur eru nú langt komnir með að ná markmiðum verkefnisins, sem sneri með einum eða öðrum hætti að styðja við gerð svæðisbundinna áætlana um loftslagsmál og orkuskipti á sínum heimasvæðum. Sem dæmi þá leiddu Samtök sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra (SSNE) gerð slíkrar áætlunar fyrir Norðurland eystra (sjá frétt https://www.ssne.is/is/um-ssne/frettir/loftslagsstefna-ne-1). CIME nýtti tækifærið og hélt opinn fund um tækifærin í orkuskiptum í samgöngum og breyttar ferðavenjur og þau verkefni sem eru í gangi við uppbyggingu sólarorkuvera, sérstaklega á húsþökum. Þá leiddu fulltrúar RECET verkefnisins vinnustofu um orkusamfélög og gerð og innleiðingu loftslags og orkuskiptaáætlana. Þeir fundir voru ágætlega sóttir af heimafólki. Hópurinn nýtti líka tækifærið og kynnti sér orkukerfi Menorku. Á eyjunni búa um 100.000 manns og er mikil ferðamannaeyja. Árlega tala eyjaskeggjar á móti 1,7 milljón ferðamanna sem byrja að streyma til eyjunnar um páska ár hvert, og stendur ferðamannatíminn fram á haust. Þessar miklu sveiflur hafa auðvitað talsverð áhrif á eftirspurn eftir orku á eyjunni. Á Menorku er olíuorkuver sem framleiðir drýgstan hluta þeirrar raforku sem þörf ef fyrir á eyjunni. Undanfarin ár hefir mikið átak verið gert í því að auka hlutdeild sólarorku og eru nokkur sólarorkuver á eyjunni, með uppsett afl sem telja í tugum megavatta. RECET flokkurinn heimsótti eitt slíkt sólarorkuver sem getur á góðum degi framleitt um 50 MW af raforku, en vegna áskorana með jöfnun framleiðslunnar í raforkukerfi eyjarinnar er sú framleiðslugeta ekki alltaf fullnýtt og þarf þá að grípa til framleiðsluskerðinga. Til að mæta þessu er unnið að því að koma upp batterígeymslum fyrir raforku og efla tenginguna um sæstreng við Majorka. Við þökkum samstarfsfólki okkar á Menorku fyrir höfðinglegar móttökur og skemmtilega ferð!
13. apríl 2026
Mikill áhugi á orkuskiptum í landbúnaði