Glatvarmi og sniglar: Ný atvinnugrein í mótun á Íslandi

Nýlega lauk mikilvægu skrefi í þróunarverkefni Eims um sniglarækt með fræðsluferð til Írlands, þar sem hópur íslenskra þátttakenda kynnti sér starfsemi sniglabýlisins Inis Escargot. Ferðin var hluti af verkefni sem hefur haft það að markmiði að kanna forsendur fyrir innleiðingu sniglaræktar á Íslandi, með sérstakri áherslu á nýtingu glatvarma og aðlögun að íslenskum aðstæðum. 

Sniglarækt hefur víða í Evrópu þróast í arðbæra og fjölbreytta atvinnugrein. Sniglar eru eftirsóttir sem hágæðamatvara, en auk þess má nýta afurðir þeirra í fóður, snyrtivörur og áburð. Þetta gerir greinina sérstaklega áhugaverða í samhengi við aukna eftirspurn eftir sjálfbærum og verðmætum landbúnaðarafurðum. Fyrir íslenskar aðstæður liggja tækifærin ekki síst í nýtingu auðlinda sem þegar eru til staðar, svo sem jarðhita og hliðarstrauma úr hitaveitukerfum, sem geta tryggt stöðugt hita- og rakastig, en þetta eru lykilforsendur í sniglarækt. 



Í ferðinni til Írlands fengu þátttakendur að kynnast starfseminni frá fyrstu hendi, allt frá klaki og uppeldi til uppskeru og vinnslu. Íslenski hópurinn var hamhleypa til verka, írska sniglabóndanum til gagns og gleði. Fram kom að framleiðslan byggir á skýru árlegu ferli þar sem stöðugt hitastig og rakastig skipta sköpum fyrir árangur. Þessi reynsla er sérstaklega mikilvæg fyrir íslenskt samhengi, þar sem áhersla hefur verið lögð á að þróa lausnir sem nýta jarðhita til að tryggja stöðug framleiðsluskilyrði allt árið. 

Verkefnið „Sniglarækt, sjálfbær nýting glatvarma“ hefur frá upphafi verið hugsað sem hagnýtt þróunarverkefni fyrir bændur og frumkvöðla á Norðurlandi. Það var mjög dýrmætt fyrir þátttakendur að kynnast þessum búskap af eigin raun og fá tækifæri til að ganga í verkin á búin. Markmið verkefnisins er að skapa ný tækifæri í dreifbýli með því að byggja á vannýttum auðlindum og fjölga tekjustoðum landbúnaðar. Ferðin til Írlands markar lokafasa þessa verkefnis, þar sem áhersla var lögð á að tengja saman fræðilega vinnu, reynslu erlendra aðila og raunhæfa innleiðingu hér á landi. 

Næstu skref felast í að meta hvernig best sé að yfirfæra þessa þekkingu yfir á íslenskar aðstæður, meðal annars með þróun tilraunaverkefna og áframhaldandi samstarfi við erlenda sérfræðinga. Með því er lagður grunnur að nýrri, sjálfbærri atvinnugrein sem getur styrkt byggðir og aukið verðmætasköpun í íslenskum landbúnaði. 

Verkefnið er samstarfverkefni Eims; Rannsóknarmiðstöðvar landbúnaðarins; Samtaka sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, eystra og Vesturlands; unnið með styrkjum úr Sóknaráætlunum, Lóu og Matvælasjóði.