30. janúar 2025

Eimur fræðist um lífgasvinnslu í Færeyjum

Sjálfbær orkunýting í Færeyjum – hvað getum við lært? 

Í síðustu viku fóru Karen Mist og Ragnhildur frá Eimi í vettvangsferð til Færeyja, þar sem þær kynntu sér meðal annars starfsemi Förka Biogas, ásamt fulltrúum frá Landsvirkjun og Bláma. Förka framleiðir orku úr lífrænum úrgangi og er mikilvægt dæmi um sjálfbæra nýtingu auðlinda í smærri samfélögum.

Lífgasvinnslan tekur á móti fiskiúrgangi frá fiskeldi Bakkafrost, seyru frá seiðaeldi sama fyrirtækis, mykju frá nær öllum kúabúum í Færeyjum, auk annars lífræns úrgangs af svæðinu. Þessi lífræni úrgangur er fyrst og fremst nýttur til þess að framleiða metangas, en aukaafurð frá því ferli er svokölluð melta sem einnig nýtist sem góður lífrænn áburður fyrir öll kúabú í Færeyjum. Úr metangasinu er svo framleitt bæði raf- og varmaorka. Rafmagnið er selt inn á raforkukerfið og hitinn leiddur inn í hitaveitukerfi Þórshafnar.

Ávinningur fyrir bændur og nærumhverfi

Ein af stærstu nýjungunum í verkefninu , sem er sérstaklega áhugavert að skoða í íslensku samhengi, er að Förka sækir kúamykjuna frá bændum og skilar henni aftur á býlin í formi meltu (digested sludge), bændunum að kostnaðarlausu. Meltunni safna bændur yfir vetrarmánuðina og dreifa á túnin að vori og fram á haust. Eins er hluti meltunnar notuð til uppgræðslu svæða sem þurfa á innspýtingu næringarefna að halda. Þetta dregur úr sóun og styður við hringrásarhagkerfi. 


 Melta hefur marga kosti fyrir bændur og umhverfið og má þar m.a. nefna:

  • Minni lyktarmengun
  • Næringarríkari áburður en hrá mykja
  • Minni þörf á innfluttum tilbúnum áburði
  • Sparnaður fyrir bændur
  • Minni losun gróðurhúsalofttegunda
  • Auðveldari dreifing á tún

Ávinningur fyrir fiskeldi og matvælaiðnað 

Lífgasvinnsla skapar einnig tækifæri fyrir fiskeldisfyrirtæki og matvælaiðnað með því að:

  • Skapa farveg fyrir lífrænan úrgang og koma honum í hringrás
  • Stuðla að fullnýtingu auðlinda
  • Minnka kolefnisspor starfseminnar
  • Styrkja græna ímynd og stuðning við nærsamfélagið
  • Slide title

    Write your caption here
    Button
  • Slide title

    Write your caption here
    Button
  • Slide title

    Write your caption here
    Button
  • Slide title

    Write your caption here
    Button
  • Slide title

    Write your caption here
    Button
  • Slide title

    Write your caption here
    Button

Verkefnið í Færeyjum sýnir vel hvernig mismunandi geirar matvælaiðnaðar geta unnið saman í úrgangsmálum og verðmætasköpun. Eimur er nú þegar með áþekk verkefni innan lífgasvinnslu til skoðunar á Norðurlandi og opnaði þessi vettvangsferð augu okkar enn frekar fyrir ávinningi slíkrar starfsemi. Eins varpaði ferðin ljósi á ýmsar tæknilegar útfærslur sem hægt er að yfirfæra yfir á íslenskan veruleika.


Hér eru mikil sóknarfæri fyrir Norðurland, með víðtækum ávinningi fyrir umhverfi, efnahag og samfélög.


Deila frétt

17. febrúar 2026
Hagnýtt verkfæri fyrir markvissa aðgerðaáætlun
5. febrúar 2026
Brátt gengur til liðs við okkur Guðrún Huld Gunnarsdóttir en hún tekur við starfi verkefnastjóra markaðs- og kynningarmála hjá Eimi. Guðrún er með BS-gráðu í viðskiptafræði með áherslu á markaðssamskipti og samfélagsmiðla og stundar nú meistaranám í markaðsfræði. Hún er jafnframt með D-vottun í verkefnastjórnun. Menntun hennar og starfsferill endurspegla sterkan grunn í stefnumótun, markaðshugsun, skipulagi og skapandi útfærslu. Síðast starfaði Guðrún hjá Nova sem rekstrarstjóri á Akureyri, þar sem hún bar ábyrgð á daglegum rekstri, teymisstjórnun og þjónustuupplifun viðskiptavina. Hún hefur yfir 25 ára reynslu af viðburðarhaldi og hefur stýrt bæjarhátíðinni Mærudagar á Húsavík frá árinu 2018. Auk þess á og rekur Guðrún listdansskólann Steps Dancecenter, þar sem hún hefur byggt upp faglegt og skapandi starf. Þar hefur hún öðlast víðtæka reynslu í vörumerkjauppbyggingu, markaðssetningu, rekstri og verkefnastjórnun í skapandi umhverfi. Með bakgrunn í grafískri hönnun, markaðsfræðum og rekstri kemur Guðrún með skýra og heildstæða nálgun á markaðs- og kynningamál, þar sem áhersla er lögð á samræmda ímynd, markvissa verkefnastjórnun og skapandi lausnir sem styðja við markmið og stefnu Eims. "Það er gríðarlega mikilvægt fyrir félag eins og Eim, sem er í eigu opinberra aðila, að miðla starfi sínu með skýrum og lifandi hætti. Kolfinna María hefur leikið lykilhlutverk í að efla sýnileika félagsins undanfarin ár og sinnt því starfi af einurð og list. Við því erum afskaplega heppin að fá Guðrúnu Huld til að taka við keflinu sem hefur til að bera menntun og mikla reynslu á þessu sviði", segir Ottó Elíasson framkvæmdastjóri Eims. Guðrún mun hefja störf 19. febrúar næstkomandi og bjóðum við hana velkomna í hópinn. Jafnframt viljum við þakka Kolfinnu fyrir frábært samstarf síðustu fjögur ár og óska henni góðs gengis á nýjum vettvangi. Starfið var auglýst þann 5. desember sl. og bárust 21 umsóknir. Ráðningarferlið var unnið í samstarfi við ráðningafyrirtækið Mögnum.
30. janúar 2026
Eimur, Kjarnafæði Norðlenska og Orkuveita Húsavíkur ætla að vinna saman að uppsetningu og tímabundnum rekstri færanlegs hreinsivirkis við sláturhús Kjarnafæðis Norðlenska á Húsavík. Samvinna sem þessi er mikilvægur þáttur í því að gera verkefnið að veruleika og hraða innleiðingu lausna fyrir hreinsun iðnaðarfráveitu á Íslandi. Verkefnið er hluti af LIFE-ICEWATER , sem er stýrt af Umhverfis- og Orkustofnun, og hefur það að markmiði að sýna í verki hvernig bæta megi meðhöndlun fráveituvatns frá matvælavinnslu og draga úr álagi á fráveitukerfi og viðtaka. Markmið verkefnisins er þó ekki einungis að bæta hreinsun fráveituvatns, heldur einnig að fanga verðmæt efni sem hingað til hafa farið til spillis með fráveitunni og oft endað út í sjó. Með hreinsivirkinu verður lífrænt efni, svo sem fita og prótein, skilin frá vatninu og tekin til frekari greiningar og nýtingar. „Kjarnafæði Norðlenska leggur mikla áherslu á ábyrga nýtingu auðlinda og að draga úr umhverfisáhrifum starfseminnar. Þetta samstarf við Eim og Orkuveitu Húsavíkur er mikilvægt skref í þá átt, þar sem við getum bæði bætt hreinsun fráveitu frá sláturhúsinu og skapað tækifæri til hringrásar og verðmætasköpunar. Verkefnið sýnir vel hvernig samvinna ólíkra aðila getur flýtt innleiðingu nýrra lausna og stuðlað að sjálfbærari matvælaframleiðslu á Íslandi", segir Ágúst Torfi forstjóri Kjarnafæði Norðlenska. Fita frá vinnslunni verður síuð frá og mun fyrirtækið Gefn taka á móti henni og vinna áfram í lífdísil, sem styrkir tengsl verkefnisins við innlend orkuskipti og sjálfbæra eldsneytisframleiðslu. Próteinríkt efni úr fráveitunni gæti jafnframt skapað grundvöll fyrir nýja nýtingarmöguleika, til dæmis í áburð, fóður eða aðrar lausnir. Verkefnið opnar þannig á tækifæri til nýsköpunar og verðmætasköpunar með hringrásarhugsun að leiðarljósi, þar sem úrgangur verður að auðlind. Reynsla og gögn sem safnast í verkefninu munu nýtast við áframhaldandi þróun lausna fyrir hreinsun iðnaðarfráveitu á Íslandi og styðja við innleiðingu vatnaáætlunar og sjálfbærari rekstur matvælafyrirtækja. Ljósmynd með frétt - Markaðsstofa Norðurlands