4. júní 2024

Ársskýrsla Eims er komin út

Ársskýrsla Eims fyrir starfsárið 2023 er komin út. Í ársskýrslunni er farið yfir starfsemi og helstu verkefni Eims á síðasta ári. 

Ávarp framkvæmdastjóra: 

Árið 2023 var sannarlega viðburðaríkt hjá Eimi. Norðanáttin hélt áfram að blása hressilegum gusti nýsköpunar um landsbyggðina; tannhjólin í Grænum iðngörðum á Bakka við Húsavík tóku að snúast; og verkefninu „Orkuskipti í dreifðum byggðum“ (Rural Europe for the Clean Energy Transtition, RECET) sem fjallar um að efla getu sveitarfélaganna til að takast á við orkuskipti, var ýtt úr vör.  

Kröftug Norðanátt
 Í janúar lagðist Norðanáttin í víking til Noregs, að kynna sér hvernig frændur okkar standa að stuðningi við frumkvöðla og nýsköpun. Við sóttum sérstaklega heim norðurhluta Noregs, en þau svæði deila um margt þeim áskorunum sem við þekkjum þegar kemur að atvinnuþróun og byggðamálum, enda eru grunnatvinnuvegirnir mikið til hinir sömu. Í mars fylltist svo Siglufjörður af frumkvöðlum og fjárfestum, á fjárfestahátíð Norðanáttar sem þá var haldin í annað sinn við góðan orðstír. Undirrituðum er sérstaklega minnisstætt þegar fyrirtækið Mýsköpun sem ræktar þörunga til manneldis í Mývatnssveit og kynnti starfsemi sína á hátíðinni 2021, undirritaði hressilegan fjárfestingasamning við Nýsköpunarsjóð Atvinnulífsins uppi á sviði. Þetta var í mínum huga ein skýrasta birtingarmynd þess hversu miklu máli það skiptir að styðja við framgang frumkvöðlastarfsemi á svæðinu með virkum og öflugum hætti. Um haustið skall hann á með Startup Stormi þar sem spennandi fyrirtæki framtíðarinnar fengu leiðsögn og stuðning til að þróa vörur sínar og þjónustu.

Grænir iðngarðar 
Norðan Húsavíkur er Árbakki, 200 hektara deiliskipulagt svæði fyrir iðnaðarstarfsemi. Þar stendur í dag eitt fyrirtæki, PCC, sem framleiðir kísilmálm en skilar frá sér umtalsverðu magni af koltvísýringi og varma, en hvorugur þessara strauma er nýttur. 

Á Árbakka stendur til að koma á fót grænum iðngörðum, þar sem fyrirtækin í garðinum reiða sig hvort á annað þegar kemur að hráefnisstaumum. Úrgangur úr ferli eins verður hrávara í framleiðslu hjá öðru fyrirtæki. Glatorka á einum stað nýtist öðrum. Markmiðið er að lágmarka sóun á auðlindum, og bæta þannig nýtingu þeirra og jafnframt auka hagkvæmni í rekstri fyrirtækja á svæðinu. Það á að verða eftirsóknarvert að komast inn, og krafan verður að standa vel að umhverfis og auðlindamálum. Þetta verkefni hefur farið vel af stað þó árangur þess sé að mörgu leyti falinn þeim sem standa utanvið það. Mikil vinna hefur átt sér stað með starfsfólki Norðurþings við að finna og greina þær upplýsingar sem liggja fyrir um svæðið og koma á heppilegu rekstrarformi fyrir þróunarfélag um Árbakka. Undir lok árs fór m.a. í loftið vefsíðan www.arbakkiecopark.is , þar sem finna má allar helstu upplýsingar um svæðið, hugmyndafræði Árbakka og þær auðlindir sem unnt er að kaupa aðgang að. 

Life í höfn
Eimi bárust stórar fréttir í mars 2023 þegar ljóst var að við, ásamt Íslenskri Nýorku, SSNE og Vestfjarðastofu, auk og góðra samstarfsaðila í Evrópu hefðum hlotið styrk úr LIFE styrkaráætlun Evrópusambandsins. Þetta var sérstaklega sætt, enda höfðum við hjá Eimi borið hitann og þungan af umsóknarferlinu og útfærslu verkefnisins. Verkefnið ber skammstöfunina RECET og snýr að því ad efla getu sveitarfélaganna til að takast á við orkuskipti. Í verkefninu verða haldnar vinnustofur fyrir stjórnmálafólk og starfsfólk sveitarfélaganna um orku- og loftslagsmál jafnframt sem til stendur að koma á samstarfsvettvangi fyrir atvinnulífið um þessi mál á Norðurlandi eystra. Verkefnið hófst formlega í byrjun október og stendur í þrjú ár. Það á að skila aukinni getu og þekkingu á svæðinu til að koma á fót loftslags- og orkuskiptaverkefnum auk þess sem við ætlum að hjálpa öllum sveitarfélögum á Norðurlandi eystra til að gera raunhæfar áætlanir í málaflokknum. 

 Fjölbreytt samstarfsverkefni
 Auk þessa komum við að ýmsum öðrum verkefnum. Norðanátt lauk vinnu með Háskólanum á Akureyri um eflingu nýsköpunarumhverfisins innan skólans, við sóttum styrk í nýsköpunarsjóð námsmanna með HA, Matís og Slippnum um nýtingu blóðs frá eldislöxum í samstarfi við fiskeldi Samherja í Öxarfirði, tókum þátt í að skipuleggja hugmyndahraðhlaupið Krubb með Hraðinu á Húsavík og unnum með nýsköpunarfyrirtækinu Hringvarma um nýtingu glatvarma frá gagnaveri AtNorth á Akureyri til matvælaframleiðslu, svo eitthvað sé nefnt.

Mannabreytingar á árinu
 Til að takast á við verkefnin um Græna iðngarða og RECET, voru ráðin til þess þau Karen Mist Kristjánsdóttir og Skúli Gunnar Árnason. Til að efla sóknina i sjóði Evrópusambandins var ráðinn til Eims Sigurður Grétar Bogason, en hann er mikill reynslubolti þegar kemur að styrkjasókn.

Þetta voru þó ekki einu breytingarnar, því fyrrum framkvæmdastjóri Eims, Sesselja Ingibjörg Barðdal Reynisdóttir hvarf til annarra starfa á árinu og undirritaður tók svo við sem framkvæmdastjóri um miðjan október. Ég vil nota tækifærið og þakka henni sérstaklega fyrir afar gott samstarf þrjú árin þar á undan, sem voru sannarlega viðburðarík, kröfuglega drifin áfram af eljusemi og framkvæmdagleði.

Eimur kveður Norðanátt
 Eimur hefur á undanförnum þremur árum stýrt verkefninu Norðanátt, sem er samstarfsverkefni Eims, SSNE og SSNV. Að auki hafa komið að því á undanförnum árum Hraðið á Húsavík, ráðgjafafyrirtækið RATA og Nýsköpun í Norðri. Norðanátt hefur staðið fyrir Hringrás nýsköpunar, viðburðaseríu með hugmyndasamkeppnum, hakkaþonum, viðskiptahröðlum og fjárfestahátíðum leitast við að bjóða uppá þjónustu fyrir frumkvöðla á öllum stigum í þróunarferlinu. Mikið hefur verið lagt uppúr sjálfbærni, en „matur, orka, vatn“ hefur verið þema Norðanáttarinnar. Yfir 60 frumkvöðlateymi og meira en 600 gestir hafa sótt viðburði Norðanáttar, og hefur verið eftir því tekið út um allt land, og út fyrir landsteinana. Við erum afar stolt að hafa hrundið þessu verkefni af stað sem hefur sannarlega hrist upp í nýsköpunarsenunni á landsbyggðinni. En allt hefur sinn tíma og frá og með sumri komanda mun Eimur ekki lengur sitja í stjórnsætinu í Norðanátt og verður framkvæmd þess í höndum landshlutasamtakanna á Norðurlandi eystra og vestra. Þess í stað verður hjá Eimi lagður enn meiri þungi í verkefni sem snúa með beinum hætti að auðlinda- og loftslagsmálum, orkuskiptum og hringrásarhagkerfinu. 

Það eru spennandi tímar framundan og við hjá Eimi munum halda áfram að sinna verkefnum fyrir Norðurland í þágu umhverfis og samfélags.

Ottó Elíasson, framkvæmdastjóri

Deila frétt

Laust starf hjá Eimi

21. maí 2026
EIMUR auglýsir starf framkvæmdastjóra EIMUR leitar að drífandi og framsýnum framkvæmdastjóra til að leiða og þróa starfsemi félagsins á komandi árum. Um er að ræða fjölbreytt og krefjandi starf fyrir einstakling sem hefur áhuga á sjálfbærni, orkuskiptum, nýsköpun og grænni atvinnuuppbyggingu. Framkvæmdastjóri ber ábyrgð á daglegum rekstri félagsins, stefnumótun, verkefnaþróun og samskiptum við fjölbreyttan hóp samstarfsaðila og hagaðila. Starfið felur jafnframt í sér öflun nýrra verkefna, verkefnastjórnun og kynningu á starfsemi EIMS bæði innanlands og erlendis. EIMUR er samstarfsverkefni sem vinnur að bættri nýtingu orkuauðlinda og aukinni grænni nýsköpun á Norðurlandi. Að verkefninu standa Landsvirkjun, Norðurorka, Orkuveita Húsavíkur, Rarik, SSNE og SSNV. Markmið EIMS eru meðal annars að stuðla að aukinni verðmætasköpun með stuðningi við nýsköpun og hátækni, efla græna atvinnuuppbyggingu, bæta nýtingu auðlinda og styðja við innleiðingu hringrásarhagkerfis. Þá vinnur EIMUR að því að auka möguleika Norðurlands til að takast á við áskoranir samtímans og styrkja svæðið sem leiðandi afl í samspili orku, umhverfis og samfélags. Helstu verkefni og ábyrgð Umsjón með daglegum rekstri Stefnumótun og áætlanagerð Ábyrgð á öflun nýrra verkefna Verkefnastjórnun og eftirfylgni Samskipti og tengsl við hagaðila Markaðssetning og kynning á starfseminni Ýmis önnur fjölbreytt verkefni  Menntunar- og hæfniskröfur Háskólamenntun sem nýtist í starfi, framhaldsmenntun er kostur Reynsla af stjórnun og rekstri Þekking og áhugi á orkumálum er kostur Reynsla af þátttöku í Evrópuverkefnum er kostur Áhugi og hæfni til að tileinka sér nýja þekkingu og vinnubrögð Leiðtogahæfni og drifkraftur Framúrskarandi hæfni í mannlegum samskiptum Frumkvæði og sjálfstæði Reynsla innan opinberrar stjórnsýslu er kostur Góð tungumálakunnátta og hæfni til að tjá sig í ræðu og riti Starfsstöð framkvæmdastjóra er á Norðurlandi og er kostur ef viðkomandi getur hafið störf sem fyrst. Umsóknarfrestur er til og með 31. maí 2026. Með umsókn skal fylgja ítarleg ferilskrá á íslensku ásamt kynningarbréfi þar sem gerð er grein fyrir ástæðu umsóknar og hæfni umsækjanda til starfsins. Sótt er um starfið hjá Mögnum ráðningar .

Frumsýning á ICEWATER gámnum

22. apríl 2026
Frá hugmynd til hringrásar Eimur og Iðnver standa fyrir viðburði miðvikudaginn 27. maí n.k. þar sem ICEWATER gámurinn verður frumsýndur á Íslandi. Viðburðurinn fer fram hjá Iðnver að Tunguhálsi 10 í Reykjavík og er opinn öllum sem hafa áhuga á nýsköpun og lausnum þegar kemur að meðhöndlun fráveitu frá iðnaði. ICEWATER gámurinn er færanleg hreinsistöð sem Eimur hefur hannað til að meðhöndla ferlavatn frá matvælaiðnaði. Lausnin er sérstaklega þróuð með það að markmiði að formeðhöndla fráveituvatn áður en henni er veitt áfram í fráveitukerfin og nýta þau verðmæti sem felast í frárennslinu. Með þessari nálgun er mögulegt að skapa verðmæti í formi lífmassa og orku, sem annars færu forgörðum. Með því að sækja þessi efni úr fráveitunni áður en hún er leidd út í sjó, má bæði draga úr umhverfisáhrifum og stuðla að aukinni hringrás í iðnaði. Á viðburðinum verður kynning á verkefninu og gámnum. Einnig verða kynntar niðurstöður tilrauna sem hafa verið framkvæmdar í tengslum við verkefnið. Þá verður farið yfir áframhaldandi þróun verkefnisins, þar á meðal vistferilsgreiningu (LCA), tækifæri í áburðarframleiðslu og möguleika á lífgasframleiðslu úr seyru. Viðburðurinn er kjörið tækifæri fyrir fagfólk, samstarfsaðila og aðra áhugasama til að kynna sér nýja og umhverfisvæna lausn sem getur haft jákvæð áhrif á rekstur og sjálfbærni í matvælaiðnaði og öðrum greinum. Skráning á viðburðinn fer fram á eftirfarandi hlekk hér að neðan. 

Síðasti verkefnafundur RECET innanum sólarorkuver á Menorku

14. apríl 2026
Verkefnishópur RECET hittist aðra vikuna í mars, á eyjunni Menorku undan ströndum Spánar á Miðjarðarhafinu. Menorka tilheyrir Baleareyjaklasanum en sólþyrstir Íslendingar þekkja helst stærstu eyju klasans Majorka. Þetta var síðasti fundur verkefnisins sem haldinn verður í eigin persónu og lagði hópurinn í sameiningu línurnar fyrir síðustu mánuði verkefnisins, sem lýkur í september í ár. Fundinn sóttu fulltrúar frá Íslandi, Svíþjóð, Danmörku, Slóveníu auk gestgjafanna, heimamanna sem starfa fyrir CIME (Counsell Insular de Menorca). Hér deildu þátttakendur reynslu sinni og lærdómi og greindu frá framgangi. Þátttakendur eru nú langt komnir með að ná markmiðum verkefnisins, sem sneri með einum eða öðrum hætti að styðja við gerð svæðisbundinna áætlana um loftslagsmál og orkuskipti á sínum heimasvæðum. Sem dæmi þá leiddu Samtök sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra (SSNE) gerð slíkrar áætlunar fyrir Norðurland eystra (sjá frétt https://www.ssne.is/is/um-ssne/frettir/loftslagsstefna-ne-1). CIME nýtti tækifærið og hélt opinn fund um tækifærin í orkuskiptum í samgöngum og breyttar ferðavenjur og þau verkefni sem eru í gangi við uppbyggingu sólarorkuvera, sérstaklega á húsþökum. Þá leiddu fulltrúar RECET verkefnisins vinnustofu um orkusamfélög og gerð og innleiðingu loftslags og orkuskiptaáætlana. Þeir fundir voru ágætlega sóttir af heimafólki. Hópurinn nýtti líka tækifærið og kynnti sér orkukerfi Menorku. Á eyjunni búa um 100.000 manns og er mikil ferðamannaeyja. Árlega tala eyjaskeggjar á móti 1,7 milljón ferðamanna sem byrja að streyma til eyjunnar um páska ár hvert, og stendur ferðamannatíminn fram á haust. Þessar miklu sveiflur hafa auðvitað talsverð áhrif á eftirspurn eftir orku á eyjunni. Á Menorku er olíuorkuver sem framleiðir drýgstan hluta þeirrar raforku sem þörf ef fyrir á eyjunni. Undanfarin ár hefir mikið átak verið gert í því að auka hlutdeild sólarorku og eru nokkur sólarorkuver á eyjunni, með uppsett afl sem telja í tugum megavatta. RECET flokkurinn heimsótti eitt slíkt sólarorkuver sem getur á góðum degi framleitt um 50 MW af raforku, en vegna áskorana með jöfnun framleiðslunnar í raforkukerfi eyjarinnar er sú framleiðslugeta ekki alltaf fullnýtt og þarf þá að grípa til framleiðsluskerðinga. Til að mæta þessu er unnið að því að koma upp batterígeymslum fyrir raforku og efla tenginguna um sæstreng við Majorka. Við þökkum samstarfsfólki okkar á Menorku fyrir höfðinglegar móttökur og skemmtilega ferð!