4. júní 2024

Ársskýrsla Eims er komin út

Ársskýrsla Eims fyrir starfsárið 2023 er komin út. Í ársskýrslunni er farið yfir starfsemi og helstu verkefni Eims á síðasta ári. 

Ávarp framkvæmdastjóra: 

Árið 2023 var sannarlega viðburðaríkt hjá Eimi. Norðanáttin hélt áfram að blása hressilegum gusti nýsköpunar um landsbyggðina; tannhjólin í Grænum iðngörðum á Bakka við Húsavík tóku að snúast; og verkefninu „Orkuskipti í dreifðum byggðum“ (Rural Europe for the Clean Energy Transtition, RECET) sem fjallar um að efla getu sveitarfélaganna til að takast á við orkuskipti, var ýtt úr vör.  

Kröftug Norðanátt
 Í janúar lagðist Norðanáttin í víking til Noregs, að kynna sér hvernig frændur okkar standa að stuðningi við frumkvöðla og nýsköpun. Við sóttum sérstaklega heim norðurhluta Noregs, en þau svæði deila um margt þeim áskorunum sem við þekkjum þegar kemur að atvinnuþróun og byggðamálum, enda eru grunnatvinnuvegirnir mikið til hinir sömu. Í mars fylltist svo Siglufjörður af frumkvöðlum og fjárfestum, á fjárfestahátíð Norðanáttar sem þá var haldin í annað sinn við góðan orðstír. Undirrituðum er sérstaklega minnisstætt þegar fyrirtækið Mýsköpun sem ræktar þörunga til manneldis í Mývatnssveit og kynnti starfsemi sína á hátíðinni 2021, undirritaði hressilegan fjárfestingasamning við Nýsköpunarsjóð Atvinnulífsins uppi á sviði. Þetta var í mínum huga ein skýrasta birtingarmynd þess hversu miklu máli það skiptir að styðja við framgang frumkvöðlastarfsemi á svæðinu með virkum og öflugum hætti. Um haustið skall hann á með Startup Stormi þar sem spennandi fyrirtæki framtíðarinnar fengu leiðsögn og stuðning til að þróa vörur sínar og þjónustu.

Grænir iðngarðar 
Norðan Húsavíkur er Árbakki, 200 hektara deiliskipulagt svæði fyrir iðnaðarstarfsemi. Þar stendur í dag eitt fyrirtæki, PCC, sem framleiðir kísilmálm en skilar frá sér umtalsverðu magni af koltvísýringi og varma, en hvorugur þessara strauma er nýttur. 

Á Árbakka stendur til að koma á fót grænum iðngörðum, þar sem fyrirtækin í garðinum reiða sig hvort á annað þegar kemur að hráefnisstaumum. Úrgangur úr ferli eins verður hrávara í framleiðslu hjá öðru fyrirtæki. Glatorka á einum stað nýtist öðrum. Markmiðið er að lágmarka sóun á auðlindum, og bæta þannig nýtingu þeirra og jafnframt auka hagkvæmni í rekstri fyrirtækja á svæðinu. Það á að verða eftirsóknarvert að komast inn, og krafan verður að standa vel að umhverfis og auðlindamálum. Þetta verkefni hefur farið vel af stað þó árangur þess sé að mörgu leyti falinn þeim sem standa utanvið það. Mikil vinna hefur átt sér stað með starfsfólki Norðurþings við að finna og greina þær upplýsingar sem liggja fyrir um svæðið og koma á heppilegu rekstrarformi fyrir þróunarfélag um Árbakka. Undir lok árs fór m.a. í loftið vefsíðan www.arbakkiecopark.is , þar sem finna má allar helstu upplýsingar um svæðið, hugmyndafræði Árbakka og þær auðlindir sem unnt er að kaupa aðgang að. 

Life í höfn
Eimi bárust stórar fréttir í mars 2023 þegar ljóst var að við, ásamt Íslenskri Nýorku, SSNE og Vestfjarðastofu, auk og góðra samstarfsaðila í Evrópu hefðum hlotið styrk úr LIFE styrkaráætlun Evrópusambandsins. Þetta var sérstaklega sætt, enda höfðum við hjá Eimi borið hitann og þungan af umsóknarferlinu og útfærslu verkefnisins. Verkefnið ber skammstöfunina RECET og snýr að því ad efla getu sveitarfélaganna til að takast á við orkuskipti. Í verkefninu verða haldnar vinnustofur fyrir stjórnmálafólk og starfsfólk sveitarfélaganna um orku- og loftslagsmál jafnframt sem til stendur að koma á samstarfsvettvangi fyrir atvinnulífið um þessi mál á Norðurlandi eystra. Verkefnið hófst formlega í byrjun október og stendur í þrjú ár. Það á að skila aukinni getu og þekkingu á svæðinu til að koma á fót loftslags- og orkuskiptaverkefnum auk þess sem við ætlum að hjálpa öllum sveitarfélögum á Norðurlandi eystra til að gera raunhæfar áætlanir í málaflokknum. 

 Fjölbreytt samstarfsverkefni
 Auk þessa komum við að ýmsum öðrum verkefnum. Norðanátt lauk vinnu með Háskólanum á Akureyri um eflingu nýsköpunarumhverfisins innan skólans, við sóttum styrk í nýsköpunarsjóð námsmanna með HA, Matís og Slippnum um nýtingu blóðs frá eldislöxum í samstarfi við fiskeldi Samherja í Öxarfirði, tókum þátt í að skipuleggja hugmyndahraðhlaupið Krubb með Hraðinu á Húsavík og unnum með nýsköpunarfyrirtækinu Hringvarma um nýtingu glatvarma frá gagnaveri AtNorth á Akureyri til matvælaframleiðslu, svo eitthvað sé nefnt.

Mannabreytingar á árinu
 Til að takast á við verkefnin um Græna iðngarða og RECET, voru ráðin til þess þau Karen Mist Kristjánsdóttir og Skúli Gunnar Árnason. Til að efla sóknina i sjóði Evrópusambandins var ráðinn til Eims Sigurður Grétar Bogason, en hann er mikill reynslubolti þegar kemur að styrkjasókn.

Þetta voru þó ekki einu breytingarnar, því fyrrum framkvæmdastjóri Eims, Sesselja Ingibjörg Barðdal Reynisdóttir hvarf til annarra starfa á árinu og undirritaður tók svo við sem framkvæmdastjóri um miðjan október. Ég vil nota tækifærið og þakka henni sérstaklega fyrir afar gott samstarf þrjú árin þar á undan, sem voru sannarlega viðburðarík, kröfuglega drifin áfram af eljusemi og framkvæmdagleði.

Eimur kveður Norðanátt
 Eimur hefur á undanförnum þremur árum stýrt verkefninu Norðanátt, sem er samstarfsverkefni Eims, SSNE og SSNV. Að auki hafa komið að því á undanförnum árum Hraðið á Húsavík, ráðgjafafyrirtækið RATA og Nýsköpun í Norðri. Norðanátt hefur staðið fyrir Hringrás nýsköpunar, viðburðaseríu með hugmyndasamkeppnum, hakkaþonum, viðskiptahröðlum og fjárfestahátíðum leitast við að bjóða uppá þjónustu fyrir frumkvöðla á öllum stigum í þróunarferlinu. Mikið hefur verið lagt uppúr sjálfbærni, en „matur, orka, vatn“ hefur verið þema Norðanáttarinnar. Yfir 60 frumkvöðlateymi og meira en 600 gestir hafa sótt viðburði Norðanáttar, og hefur verið eftir því tekið út um allt land, og út fyrir landsteinana. Við erum afar stolt að hafa hrundið þessu verkefni af stað sem hefur sannarlega hrist upp í nýsköpunarsenunni á landsbyggðinni. En allt hefur sinn tíma og frá og með sumri komanda mun Eimur ekki lengur sitja í stjórnsætinu í Norðanátt og verður framkvæmd þess í höndum landshlutasamtakanna á Norðurlandi eystra og vestra. Þess í stað verður hjá Eimi lagður enn meiri þungi í verkefni sem snúa með beinum hætti að auðlinda- og loftslagsmálum, orkuskiptum og hringrásarhagkerfinu. 

Það eru spennandi tímar framundan og við hjá Eimi munum halda áfram að sinna verkefnum fyrir Norðurland í þágu umhverfis og samfélags.

Ottó Elíasson, framkvæmdastjóri

Deila frétt

Guðrún Huld ráðin til Eims

5. febrúar 2026
Brátt gengur til liðs við okkur Guðrún Huld Gunnarsdóttir en hún tekur við starfi verkefnastjóra markaðs- og kynningarmála hjá Eimi. Guðrún er með BS-gráðu í viðskiptafræði með áherslu á markaðssamskipti og samfélagsmiðla og stundar nú meistaranám í markaðsfræði. Hún er jafnframt með D-vottun í verkefnastjórnun. Menntun hennar og starfsferill endurspegla sterkan grunn í stefnumótun, markaðshugsun, skipulagi og skapandi útfærslu. Síðast starfaði Guðrún hjá Nova sem rekstrarstjóri á Akureyri, þar sem hún bar ábyrgð á daglegum rekstri, teymisstjórnun og þjónustuupplifun viðskiptavina. Hún hefur yfir 25 ára reynslu af viðburðarhaldi og hefur stýrt bæjarhátíðinni Mærudagar á Húsavík frá árinu 2018. Auk þess á og rekur Guðrún listdansskólann Steps Dancecenter, þar sem hún hefur byggt upp faglegt og skapandi starf. Þar hefur hún öðlast víðtæka reynslu í vörumerkjauppbyggingu, markaðssetningu, rekstri og verkefnastjórnun í skapandi umhverfi. Með bakgrunn í grafískri hönnun, markaðsfræðum og rekstri kemur Guðrún með skýra og heildstæða nálgun á markaðs- og kynningamál, þar sem áhersla er lögð á samræmda ímynd, markvissa verkefnastjórnun og skapandi lausnir sem styðja við markmið og stefnu Eims. "Það er gríðarlega mikilvægt fyrir félag eins og Eim, sem er í eigu opinberra aðila, að miðla starfi sínu með skýrum og lifandi hætti. Kolfinna María hefur leikið lykilhlutverk í að efla sýnileika félagsins undanfarin ár og sinnt því starfi af einurð og list. Við því erum afskaplega heppin að fá Guðrúnu Huld til að taka við keflinu sem hefur til að bera menntun og mikla reynslu á þessu sviði", segir Ottó Elíasson framkvæmdastjóri Eims. Guðrún mun hefja störf 19. febrúar næstkomandi og bjóðum við hana velkomna í hópinn. Jafnframt viljum við þakka Kolfinnu fyrir frábært samstarf síðustu fjögur ár og óska henni góðs gengis á nýjum vettvangi. Starfið var auglýst þann 5. desember sl. og bárust 21 umsóknir. Ráðningarferlið var unnið í samstarfi við ráðningafyrirtækið Mögnum.

Samvinna um hreinsun fráveitu frá sláturhúsi Kjarnafæðis Norðlenska á Húsavík

30. janúar 2026
Eimur, Kjarnafæði Norðlenska og Orkuveita Húsavíkur ætla að vinna saman að uppsetningu og tímabundnum rekstri færanlegs hreinsivirkis við sláturhús Kjarnafæðis Norðlenska á Húsavík. Samvinna sem þessi er mikilvægur þáttur í því að gera verkefnið að veruleika og hraða innleiðingu lausna fyrir hreinsun iðnaðarfráveitu á Íslandi. Verkefnið er hluti af LIFE-ICEWATER , sem er stýrt af Umhverfis- og Orkustofnun, og hefur það að markmiði að sýna í verki hvernig bæta megi meðhöndlun fráveituvatns frá matvælavinnslu og draga úr álagi á fráveitukerfi og viðtaka. Markmið verkefnisins er þó ekki einungis að bæta hreinsun fráveituvatns, heldur einnig að fanga verðmæt efni sem hingað til hafa farið til spillis með fráveitunni og oft endað út í sjó. Með hreinsivirkinu verður lífrænt efni, svo sem fita og prótein, skilin frá vatninu og tekin til frekari greiningar og nýtingar. „Kjarnafæði Norðlenska leggur mikla áherslu á ábyrga nýtingu auðlinda og að draga úr umhverfisáhrifum starfseminnar. Þetta samstarf við Eim og Orkuveitu Húsavíkur er mikilvægt skref í þá átt, þar sem við getum bæði bætt hreinsun fráveitu frá sláturhúsinu og skapað tækifæri til hringrásar og verðmætasköpunar. Verkefnið sýnir vel hvernig samvinna ólíkra aðila getur flýtt innleiðingu nýrra lausna og stuðlað að sjálfbærari matvælaframleiðslu á Íslandi", segir Ágúst Torfi forstjóri Kjarnafæði Norðlenska. Fita frá vinnslunni verður síuð frá og mun fyrirtækið Gefn taka á móti henni og vinna áfram í lífdísil, sem styrkir tengsl verkefnisins við innlend orkuskipti og sjálfbæra eldsneytisframleiðslu. Próteinríkt efni úr fráveitunni gæti jafnframt skapað grundvöll fyrir nýja nýtingarmöguleika, til dæmis í áburð, fóður eða aðrar lausnir. Verkefnið opnar þannig á tækifæri til nýsköpunar og verðmætasköpunar með hringrásarhugsun að leiðarljósi, þar sem úrgangur verður að auðlind. Reynsla og gögn sem safnast í verkefninu munu nýtast við áframhaldandi þróun lausna fyrir hreinsun iðnaðarfráveitu á Íslandi og styðja við innleiðingu vatnaáætlunar og sjálfbærari rekstur matvælafyrirtækja. Ljósmynd með frétt - Markaðsstofa Norðurlands
Eimur Kortlagning hitaveituhjárennslis í veitukerfum til sveita

Kortlagning hitaveituhjárennslis í veitukerfum til sveita

29. janúar 2026
Jarðvarmaauðlindir Íslands gera landinu kleift að reka nær kolefnishlutlausa hitaveitu. Hins vegar veldur fólksfjölgun og aukin orkuþörf vaxandi álagi á núverandi innviði, sem kallar á lausnir sem draga úr sóun og bæta nýtingu auðlindarinnar. Hitaveituhjárennsli, myndast þegar hitaveituvatn er látið renna í gegnum hitaveitukerfið og út í umhverfið til að viðhalda nægilegum hita og þrýstingi í hitaveitulögnunum. Slík hjárennsli, sem eru algeng í dreifbýli vegna mikillar fjarlægðar á milli notkunarstaða, hefur verið lítill gaumur gefinn í gegnum tíðina. Í samstarfi við Mirra Payson, háskólanema í Maine í Bandaríkjunum sem kom hingað til lands gegnum SIT nemaskipti, hefur nú verið unnin úttekt á umfangi hitaveituhjárennslis á Norðurlandi. Verkefnið var lokaverkefni Mirru innan SIT Study Abroad: Climate Change and the Arctic og fólst í kortlagningu og greiningu á hitaveitublæðingum í Eyjafirði og Skagafirði. Markmiðið var að kanna hvort þar mætti finna raunhæfan og stöðugan varmaorkugjafa á nægilega stórum skala til að hægt væri að þróa lausn til nýtingar á sjálfbæran hátt. Niðurstöður bentu til þess að nokkrir útstreymisstaðir í dreifbýli búi yfir nægjanlegri ónotaðri varmaorku til skjóta traustum fótum undir atvinnustarfsemi sem byggir á varmanýtingu, svo sem til upphitunar gróðurhúsa, fiskeldis, ræktunar snigla eða baðaðstöðu. Niðurstöðurnar gefa einnig tilefni til að skoða sambærileg svæði víðar um landið til að meta frekari möguleika á nýtingu þessarar orkuauðlindar.