28. mars 2023

Fjölbreytt erindi á ráðstefnunni Orkuskipti til framtíðar

Föstudaginn 24. mars sl. fór fram raforkuráðstefna lagadeildar Háskólans á Akureyri undir yfirskriftinni Orkuskipti til framtíðar. Sesselja Barðdal, framkvæmdastjóri Eims fór þar með framsögu um Orkuskipti og nýsköpun. 

Þetta er í annað sinn sem deildin stendur fyrir raforkuráðstefnu og hafa viðtökur verið mjög góðar og áhugi mikill. Stendur til að Lagadeild geri þetta að reglubundnum viðburði og kalli til sín sérfræðinga að borðinu. Sjö fyrirlesarar fóru með fróðlegar og fjölbreyttar framsögur á ráðstefnunni að þessi sinni. Ráðstefnustjóri var Hilmar Gunnlaugsson hæstaréttarlögmaður og stjórnaði hann jafnframt pallborðsumræðum.

Vilhjálmur Egsson, fyrrverandi rektor háskólans á Bifröst og formaður starfshóps um gerð skýrslu um stöðu og áskoranir Íslands í orkumálum, reið fyrstur á vaðið og flutt i erindið Orka - lykill að nettó núlli. Fjallaði hann um áskoranir í málum tengdum orkuskiptum á heimsvísu, verkefnin hér heima fyrir og hvað er hægt að gera hjá okkur.

Halla Hrund Logadóttir, orkumálastjóri fór með framsögu um Orkuskiptin - stóra myndin og stjórnsýslan og ræddi almennt um verkefni Orkumálastofnunar og gerði grein fyrir yfirstandandi verkefnum og einstökum orkuskiptum, einkum í samgöngum. Jóna Bjarnadóttir, framkvæmdastjóri hjá Landsvirkjun, flutti erindið Græn orka til framtíðar og fjallaði um framtíðarsýn Landsvirkjunar sem væri sjálfbær heimur knúinn endurnýjanlegri orku. Hún kom einnig inn á ferlið eftir rammaáætlun og leyfisveitingar vegna virkjana. Þá fór Eyþór Björnsson, forstjóri Norðurorku yfir sjónarmið Norðurorku undir yfirskriftinni Orkuskipti - sjónarmið dreifiveitna . Fjallaði hann þar m.a. um áskornir vegna hitaveitu og verkefnum tengd orkuskiptum og þær breytingar sem þurfa að eiga sér stað á innviðum til að orkuskipti geti gengið greiðlega fyrir sig.

Þurfum ekki mikla yfirbyggingu

Sesselja Ingibjörg Barðdal Reynisdóttir, framkvæmdastjóri Eims fór með framsögu um  Orkuskipti og Nýsköpun   og talaði meðal annars um breytt hugarfar sem þyrftir að fylgja orkuskiptum og aukinni samvinnu. Þá sagði hún frá því hvað er að gerast hjá Norðanáttinni , þeirri vinnu sem komin er af stað í verkefninu um Græna iðngarða á Bakka og sókn Eims í Evrópustyrkjum. 

Það þarf meira en tæki og nýjar tengingar til að fara í orkuskipti, við þurfum algjörlega nýtt hugarfar. Enn fremur getum við ekki beðið eftir því að vera öll sammála um hvernig við gerum hlutina, við þurfum bara að gera þá. -Við þurfum ekki svona mikla yfirbyggingu heldur samvinnu. Það þarf hvata í kerfið til að fara í orkuskipti því við erum að biðja um miklar breytingar og breytingar geta verið erfiðar fyrir fólk. - Sesselja Barðdal

Aðalheiður Jóhannsdóttir, prófessor við Lagadeild HÍ, hélt erindið Vatnatilskipunin, rammaáætlun og almannahagsmunir og Ragnheiður Elfa Þorsteinsdóttir, lektor og doktorsnemi ræddi um þróunina á vettvangi ESB og kom inn á orku- og loftslagsmál sambandsins, þar á meðal reglur um losunarheimildir í flugi undir yfirskriftinni ESB og orkuskipti; hvert stefnir?

Hópur fólks situr við borð fyrir framan stóran skjá.

Deila frétt

20. janúar 2026
Í fréttabréfinu er farið yfir þann árangur sem náðst hefur innan verkefnisins á síðustu misserum og varpað ljósi á fjölbreytt og metnaðarfull verkefni samstarfsaðila víðs vegar um Evrópu. Helstu atriði frá íslensku samstarfsaðilunum: Á Íslandi hafa Eimur, SSNE og Vestfjarðastofa unnið með sveitarfélögum á sínum svæðum að gerð svæðisbundinna áætlana fyrir orkuskipti og loftslagsmál. Á Norðurlandi eystra liggur nú fyrir sam eiginleg loftslagsáætlun allra sveitarfélaga SSNE. Í þeirri vinnu var meðal annars nýttur aðgerðabanki RECET, sem er afrakstur vinnustofa sem Eimur og SSNE héldu haustið 2024. Á Vestfjörðum var farin sú leið að flétta orkuskipta- og loftslagsmál inn í svæðisskipulagsgerð, sem nú er í samráðsferli. Vestfjarðastofa hefur haft forgöngu um innleiðingu græns bókhaldskerfis fyrir sveitarfélög á svæðinu, sem auðveldar eftirfylgni og mat á árangri aðgerða í rauntíma. Á tímabilinu voru haldnir nokkrir viðburðir, þar á meðal: Alþjóðleg ráðstefna í Hofi í maí 2025, skipulögð af Eimi í samstarfi við Íslenska Nýorku, Nordic Energy Research og Umhverfis- og orkustofnun, undir yfirskriftinni Akureyri Energy Seminar. Vefþing um orkuskipti smábáta í apríl 2025, haldið af Eimi og Vestfjarðastofu. Eimur birti einnig olíumælaborð á tímabilinu sem er byggt á greiningu Eims og Eflu á olíusölu eftir landsvæðum á árunum 2010-2020. Á næstu vikum verður aðgerðabanki RECET gerður opinber. 🔗 Hægt er að lesa fréttabréfið á netinu eða sækja PDF-útgáfu hér: https://www.recetproject.eu/recetnewsletter-2 Um RECET RECET er samstarfsverkefni fimm landa og fjölda sveitarfélaga víðs vegar um Evrópu, með Ísland í fararbroddi. Verkefnið miðar að því að efla getu sveitarfélaga og atvinnulífs til að takast á við orkuskipti og móta markvissar orkuskiptaáætlanir fyrir svæðin. RECET er styrkt af LIFE-styrktaráætlun Evrópusambandsins, sem leggur áherslu á umhverfis- og loftslagsmál.
16. janúar 2026
Eftirfarandi verkefni stóðu uppúr: Grænir iðngarðar á Bakka Eimur leiddi samningaviðræður f.h. Akureyrarbæjar við gagnaver AtNorth um nýtingu glatvarma frá gagnaverinu við Hlíðarvelli á Akureyri. Afar fjölsótt ráðstefna um framtíðina á Bakka haldin 20. nóvember s.l. með ráðamönnum, fulltrúum þings og sveitarstjórna, atvinnulífsins og áhugasamra fyrirtækja um uppbyggingu á Bakka og almennings á Húsavík. Útkoma skýrslu verkefnastjóra Græns iðngarðs um þróun svæðisins á Bakka, áskoranir og niðurstöður. Sniglarækt og kortlagning hjárennslis í hitaveitum Frábær kynning um sniglarækt og framreiðsla á Hönnunarþingi Hraðsins á Húsavíka, í september 2025. Afar vel sótt námskeiðaröð um sniglarækt með Peter Monaghan , sem við stóðum fyrir á Norðurlandi vestra og eystra haustið 2025. Samstarf við Mirru Payson SIT nema, Norðurorku, Skagafjarðarveitur um kortlagningu á hjárennsli hitaveitna á Norðurlandi RECET Vefþing í apríl sl. um orkuskipti smábáta í sjávarútvegi haldið með Vestfjarðastofu Alþjóðleg ráðstefna haldin í Hofi í byrjun maí um áskoranir orkuskipta í dreifðum byggðum haldin með Nordic Energy Research, Umhverfis- og orkustofnun og Íslenskri Nýorku Samstarf við SIT nema Inbal Armony, sem kom saman mælaborði um olíusölu eftir landshlutum birt, byggða á greiningu Eims og Eflu á olíusölu eftir landsvæðum á árunum 2010-2020 Þróaður aðgerðabanki í orkuskiptum og loftslagsmálum fyrir sveitarfélög byggðan á reynslu Eims, SSNE og Vestfjarðastofu af vinnustofum um orkuskipti og loftslagsmál. Stofnun orkusamfélags Kelduhverfis. ICEWATER Samningur við Iðnver um leigu á færanlegu hreinsivirki fyrir fráveituvatn Unnið hörðum höndum að hönnun færanlegs hreinsivirkis fyrir fráveituvatn Samkomulag við Kjarnafæði/Norðlenska um uppsetningu á færanlegu hreinsivirki fyrir fráveituvatn við sláturhús þeirra á Húsavík. Metanver á stórum og smáum skala Unnum rekstrar- og fjármögnunarlíkan fyrir metanver, með mögulega staðsetningu á Dysnesi við Eyjafjörð og kynntum fyrir helsta úrgang. Hófum virkt samtal við Akureyrarbæ sem einn helsta úrgangshafa svæðisins um mikilvægi þessarar uppsetningar. Fjölsótt ráðstefna haldin með kollegum okkar í Orkídeu á Hótel Selfossi í júní s.l. um lífgas og áburðarmál. Við höfum rætt við marga kúabændur um þau fjölbreyttu tækifæri til aukinnar rekstarhagkvæmni sem felast í kúamykju, bæði með því að lækka áburðar- og eldsneytiskostnað í gegnum metanvinnslu. Nýting hauggass í Stekkjarvík Unnum mat á leiðum til að nýtingar hauggass frá Stekkjarvík í samstarfi við Norðurá bs. sem rekur urðunarstaðinn í Stekkjarvík, þangað sem mest af okkar heimilissorpi fer til urðunar. Eimur þakkar sínum fjölmörgu samstarfsaðilum fyrir gjöfult ár og hlakkar til að takast á við 2026! - Ottó Elíasson, framkvæmdastjóri Eims
13. janúar 2026
Eimur hefur hlotið tvo styrki að upphæð 500 þúsund krónur hvorn, annars vegar frá Uppbyggingarsjóði Norðurlands vestra og hins vegar frá Uppbyggingarsjóði Norðurlands eystra, til áframhaldandi þróunar sniglaræktarverkefnisins , en næsti áfangi þess er námsferð til Írlands. Verkefnið miðar að því að þróa sniglarækt sem vistvæna og sjálfbæra hliðarbúgrein í íslenskum landbúnaði, með sérstakri áherslu á nýtingu glatvarma og lífrænna hliðarstrauma sem annars fara til spillis. Markmiðið er að byggja upp þekkingu, meta fýsileika ræktunar við íslenskar aðstæður og skapa ný tækifæri til verðmætasköpunar í dreifðum byggðum. Styrkirnir styðja við næsta áfanga verkefnisins sem felur meðal annars í sér staðnám á Írlandi, þar sem íslenskir bændur, ráðgjafar og verkefnisstjóri munu kynnast starfandi sniglabúum og hagnýtum aðferðum í sniglarækt. Verkefnið er unnið í nánu samstarfi við Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins og erlenda sérfræðinga og fellur vel að áherslum sóknaráætlana landshlutanna um nýsköpun, sjálfbærni og fjölbreyttara atvinnulíf. Jafnframt hlaut Ísponica styrk frá Uppbyggingarsjóði Norðurlands vestra til verkefnisins HringrásHús: Innovating Food Systems , þar sem sniglarækt er skoðuð sem hluti af hringrásarlausnum í matvælaframleiðslu. Í því verkefni er meðal annars unnið með Inis Escargot á Írlandi, sem einnig er samstarfsaðili Eims í sniglaræktarverkefninu og viðkomustaður námsferðarinnar. Verkefnin styðja þannig hvort annað með miðlun þekkingar og þróun sjálfbærra lausna fyrir jákvæða byggðaþróun. Eimur þakkar Uppbyggingarsjóðum Norðurlands vestra og eystra fyrir stuðninginn.