3. júlí 2025

Nýtt mælaborð um olíusölu á Íslandi: Mikilvægur mælikvarði fyrir orkuskiptin

Eimur kynnir með stolti gagnvirkt olíumælaborð

Olíumælaborð Eims og Eflu er ávöxtur vinnu við gagnasafn um sölu og notkun jarðefnaeldsneytis á Íslandi á árunum 2010–2020. Fyrir stuttu gáfu Eimur og Efla út skýrsluna „Olíunotkun sveitarfélaga á Íslandi“ sem er aðgengileg á heimasíðu Eims. Með þessu nýja mælaborði geta notendur skoðað gögnin sem fjallað er um í skýrslunni á gagnvirkan hátt eftir landshlutum eða sveitarfélögum, eftir tegund eldsneytis og magni – bæði í heild og á höfðatölu. Þá er hægt að vista gröf sem notandinn býr til með mælaborðinu. Vinna við gerð skýrslunnar og mælaborðsins er hluti af RECET verkefninu sem styrkt er af LIFE styrktaráætlun Evrópusambandsins sem leggur áherslu á umhverfis- og loftslagsmál og miðar að því að efla getu sveitarfélaganna og atvinnulífsins til að takast á við orkuskipti og smíða orkuskiptaáætlanir fyrir svæðin.

 

Íslensk stjórnvöld hafa lögfest markmið um kolefnishlutleysi Íslands árið 2040 og miða að jarðefnaeldsneytislausu Íslandi árið 2050. Í dag eru um 1.000.000 tonn af olíu flutt inn til Íslands á ári hverju.

Yfir 60% Íslendinga búa á höfuðborgarsvæðinu, en orkuskiptin þurfa einnig að ná til annarra landshluta og smærri sveitarfélaga þar sem raunverulegur árangur í loftslagsmálum næst aðeins með víðtækri aðkomu allra samfélagshluta. Olíumælaborðið gerir notendum kleift að skyggnast inn í það hvernig þessi olíusala skiptist eftir greinum og varpa ljósi á það hver staðan er í orkuskiptunum og hvar við erum stödd á vegferðinni að jarðefnaeldsneytislausu Íslandi.


Gögnin sýna meðal annars að:
• Höfuðborgarsvæðið var með hæstu heildarsölu olíu, en lægsta olíunotkun á hvern íbúa.
• Suðurland var með hæstu olíunotkun á hvern íbúa í samgöngum á landi.
• Austurland var með hæstu olíunotkun á hvern íbúa í sjávarútvegi.

Þessi munur milli svæða undirstrikar mikilvægi þess að stefnumótun í orkuskiptum byggi á gögnum og taki tillit til staðbundinna aðstæðna og þarfa. Mælaborðið er hannað með fjölbreytta notendur í huga og býður upp á gagnvirka upplifun þar sem hægt er að velja svæði, tímabil og tegund notkunar og hlaða niður niðurstöðum.

 

Gögnin sem mælaborðið byggir á koma frá flutningsjöfnunarsjóði oíuvara sem var starfræktur á árunum 2010-2020. Í dag er þessum gögnum ekki lengur safnað af íslenskum stjórnvöldum og vill Eimur nota tækifærið til að hvetja Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið sem og Umhverfis- og orkustofnun til að halda áfram söfnun og birtingu nákvæmra gagna um sölu jarðefnaeldsneytis á Íslandi. Að mati Eims eru þessi gögn langbesti mælikvarðinn á framvindu orkuskiptanna og hvernig okkur miðar að markmiðinu um jarðefnaeldsneytislaust Ísland árið 2050.

 

Olíumælaborðið var þróað af Eimi og verkfræðistofunni Eflu. Forritunin var unnin af Inbal Armony sem hluti af lokaverkefni í námi hjá SIT Study Abroad: Climate Change and the Arctic. 

Um Inbal Armoni:  Inbal Armony er nemi við Macalester College í Minnesota í Bandaríkjunum og stundar nám í loftslagsvísindum, stefnumótun og gagnavísindum. Á árinu 2025 tók Inbal þátt í námsdvöl á vegum School for International Training á Íslandi. Með hópi annarra bandarískra stúdenta dvaldi hún einn önn á Íslandi til að kynna sér einstakt náttúruumhverfi landsins og aðgerðir gegn loftslagsbreytingum. 


Eimur þakkar Inbal Armony og Eflu kærlega fyrir samstarfið.





Nánari upplýsingar um mælaborðið veitir Skúli Gunnar Árnason, forstöðumaður orkuskipta hjá Eimi á netfangið  skuli@eimur.is


Skoða mælaborð

Deila frétt

6. nóvember 2026
Jane Stevens, sendiherra Bretlands á Íslandi, heimsótti Eim á nýrri aðalskrifstofu félagsins á Skiptagötu 9 á Akureyri. Í heimsókninni kynnti Eimur starfsemi sína og verkefni á sviði orkuskipta, sjálfbærni og bætta nýtingu auðlinda á Norðurlandi. Rætt var um alþjóðlegt samstarf og mikilvægi þess að tengja saman staðbundna þekkingu og reynslu frá öðrum löndum við þróun nýrra lausna í orku- og auðlindanýtingu. Meðal þess sem kynnt var var Vatnalíf / ICEWATER , þar sem Eimur hefur þróað færanlegan hreinsigám til forhreinsunar á fráveituvatni frá matvælaiðnaði. Verkefnið sýnir hvernig hægt er að þróa nýjar lausnir með atvinnulífinu og skapa tækifæri til verðmætasköpunar úr auðlindum sem annars færu til spillis. Eimur hefur unnið verkefnið í góðu samstarfi við Kjarnafæði/Norðlenska á Húsavík og er stolt af þeim árangri sem náðst hefur við þróun og prófun gámsins. Einnig var rætt um möguleika lífgasframleiðslu í landbúnaði og hvernig kúabændur geta nýtt mykju til framleiðslu á eldsneyti. Í Bretlandi eru dæmi um slíka nýtingu og var rætt um hvernig sú reynsla gæti nýst við þróun sambærilegra lausna hér á landi. Lífgas og orkuskipti í landbúnaði voru einnig meðal umræðuefna á viðburði Eims um orkuskipti í landbúnaði fyrr á þessu ári. Þessi umræða tengist jafnframt DEPLOY-PED , nýju evrópsku samstarfsverkefni sem Eimur leiðir. DEPLOY-PED er styrkt af Horizon Europe og að verkefninu koma tuttugu samstarfsaðilar í tíu löndum. Eitt af sex sýnisverkefnum þess verður unnið í Húnaþingi vestra, þar sem sjónum verður beint að möguleikum lífgasframleiðslu í dreifbýli. Verkefnið hefst í janúar 2027 og stendur í fjögur ár. Heimsóknin var jafnframt tækifæri til að ræða mikilvægi þess að tengja saman staðbundna þekkingu og alþjóðlegt samstarf til að þróa nýjar lausnir í orku- og auðlindanýtingu. Það var einstaklega ánægjulegt að taka á móti sendiherra Bretlands á Íslandi og kynna starfsemi og áherslur Eims. Hún sýndi verkefnum okkar mikinn áhuga og það sköpuðust áhugaverðar umræður um tækifæri í orkuskiptum og nýsköpun. Samtalið styrkti tengsl okkar og skapar vonandi tækifæri til frekara samstarfs um málefni sem skipta báðar þjóðir miklu máli. segir Hildur Arna Magnúsdóttir, framkvæmdastjóri Eims. Jane Stevens tók við embætti sendiherra Bretlands á Íslandi í september síðastliðnum. Hún hefur starfað lengi í bresku utanríkisþjónustunni og hefur meðal annars sinnt málefnum loftslagsmála og orku.
3. nóvember 2026
Vilt þú leiða alþjóðlegt samstarfsverkefni og taka þátt í að móta framtíð sjálfbærrar orku og samfélagsþróunar í Evrópu? Eimur leitar að öflugum verkefnastjóra til að leiða nýtt og metnaðarfullt Evrópuverkefni, DEPLOY-PED, sem félagið stýrir í samstarfi við 19 aðila í 10 löndum. Um er að ræða einstakt tækifæri til að leiða umfangsmikið alþjóðlegt þróunarverkefni sem hefur það að markmiði að styðja samfélög við að nýta eigin auðlindir betur, auka sjálfbærni og draga úr háð þeirra á innfluttum orkugjöfum. Verkefnið byggir á hugmyndafræði um orkujákvæð héruð (e. Positive Energy Districts), þar sem samfélög stefna að því að framleiða meiri endurnýjanlega orku en þau nota yfir árið. Verkefnið er til fjögurra ára, frá 1. janúar 2027 til 31. desember 2030, og felur í sér samstarf við sérfræðinga og stofnanir víðs vegar um Evrópu. Fjölbreytt og krefjandi starf Verkefnastjóri ber ábyrgð á daglegri samræmingu og utanumhaldi verkefnisins í nánu samstarfi við alþjóðlega samstarfsaðila. Meðal verkefna eru samskipti og samvinna við samstarfsaðila, eftirfylgni með verk- og kostnaðaráætlunum, skipulagning funda og viðburða, upplýsingamiðlun og gerð framvinduskýrslna. Við leitum að einstaklingi með háskólamenntun og reynslu af verkefnastjórnun, sem býr yfir framúrskarandi samskiptahæfni, frumkvæði og góðri skipulagshæfni. Reynsla af alþjóðlegu samstarfi og Evrópuverkefnum er kostur, sem og áhugi á orku- og sjálfbærnimálum. Starfsstöð er á Akureyri, en einnig kemur til greina að verkefnastjóri starfi frá öðrum stað á Norðurlandi. Tækifæri til að hafa áhrif Starfið býður upp á fjölbreytt verkefni, alþjóðlegt tengslanet og tækifæri til að vinna að lausnum sem stuðla að sjálfbærari framtíð. Um er að ræða mikilvægt verkefni fyrir Eim og samstarfsaðila þess, þar sem nýjar hugmyndir, þekking og reynsla verða nýttar til að skapa raunveruleg verðmæti fyrir samfélög.  Áhugasamir eru hvattir til að kynna sér starfið og sækja um. Nánari upplýsingar um starfið veitir Hildur Arna Magnúsdóttir, framkvæmdastjóri Eims, í gegnum netfangið hildur@eimur.is .