17. febrúar 2026

Nýr aðgerðabanki styður sveitarfélög í loftslagsaðgerðum

Hagnýtt verkfæri fyrir markvissa aðgerðaáætlun

Aðgerðabanki RECET er hagnýtt verkfæri sniðið að þörfum sveitarfélaga á Íslandi við gerð aðgerðaáætlana í orkuskiptum og loftslagsmálum. Bankinn er safn aðgerða sem nýtast sem grunnur að heildstæðum aðgerðaáætlunum í loftslagsáætlunum með alls 49 aðgerðum á sviði orkuskipta, orkunýtni, breyttra ferðavenja, fræðslu og aukinnar sjálfbærni í rekstri sveitarfélaga.


Markmið aðgerðabankans er að auðvelda sveitarfélögum að uppfylla lögbundna skyldu sína um gerð aðgerðaáætlana í loftslagsmálum, með skýrri framsetningu og tillögum að útfærslum á einstökum aðgerðum.


Í aðgerðabankanum er hver aðgerð sett fram með lýsingu á markmiði, hugmyndum að framkvæmd, tillögu að ábyrgðaraðila og flokkun innan stjórnsýslu sveitarfélags. Einnig er leitast við að tengja aðgerðirnar við aðgerðaáætlun stjórnvalda í loftslagsmálum (co2.is), en mjög hefur skort á samfellu milli markmiða ríkisins og sveitarfélaga í loftslagsmálum.


Aðgerðabankinn er ekki tæmandi, en spannar þó drjúgt svið. Aðgerðirnar eru líka mis flókanar í innleiðingu, en sumar er hægt að innleiða með mjög einföldum hætti í stjórnsýslunni, en aðrar krefjast samstarfs fleiri aðila og eru dýrari í framkvæmd.


Unnið í samstarfi við sveitarfélögin

Aðgerðabankinn var unninn af Eimi, SSNE og Vestfjarðastofu í kjölfar vinnustofa sem haldnar voru með fulltrúum sveitarfélaga á Norðurlandi eystra og Vestfjörðum árin 2024 og 2025. Aðgerðirnar byggja því með beinum hætti á þörfum og reynslu starfsfólks og stjórnenda sveitarfélaga á landsbyggðinni. Þessi vinna er hluti af RECET-verkefninu (Rural Europe for the Clean Energy Transition) sem styður orkuskipti í dreifðum byggðum, og styrkt er af LIFE styrktaráætlun Evrópusambandsins.


Aðgerðabankann er bæði hægt að skoða beint á vefnum eða hlaða niður á Excel-formi, á íslensku og ensku, sem auðveldar sveitarfélögum að aðlaga efnið að eigin vinnslu og innleiðingu.


Aðgerðabankann má nálgast hér: www.eimur.is/adgerdabanki, og er hann er öllum opinn og frjáls til afnota.


Ef þið nýtið bankann í eigin vinnu viljum við gjarnan heyra af því, og endilega hafa samband við ottoel@eimur.is.


Deila frétt

22. apríl 2026
Frá hugmynd til hringrásar Eimur og Iðnver standa fyrir viðburði miðvikudaginn 27. maí n.k. þar sem ICEWATER gámurinn verður frumsýndur á Íslandi. Viðburðurinn fer fram hjá Iðnver að Tunguhálsi 10 í Reykjavík og er opinn öllum sem hafa áhuga á nýsköpun og lausnum þegar kemur að meðhöndlun fráveitu frá iðnaði. ICEWATER gámurinn er færanleg hreinsistöð sem Eimur hefur hannað til að meðhöndla ferlavatn frá matvælaiðnaði. Lausnin er sérstaklega þróuð með það að markmiði að formeðhöndla fráveituvatn áður en henni er veitt áfram í fráveitukerfin og nýta þau verðmæti sem felast í frárennslinu. Með þessari nálgun er mögulegt að skapa verðmæti í formi lífmassa og orku, sem annars færu forgörðum. Með því að sækja þessi efni úr fráveitunni áður en hún er leidd út í sjó, má bæði draga úr umhverfisáhrifum og stuðla að aukinni hringrás í iðnaði. Á viðburðinum verður kynning á verkefninu og gámnum. Einnig verða kynntar niðurstöður tilrauna sem hafa verið framkvæmdar í tengslum við verkefnið. Þá verður farið yfir áframhaldandi þróun verkefnisins, þar á meðal vistferilsgreiningu (LCA), tækifæri í áburðarframleiðslu og möguleika á lífgasframleiðslu úr seyru. Viðburðurinn er kjörið tækifæri fyrir fagfólk, samstarfsaðila og aðra áhugasama til að kynna sér nýja og umhverfisvæna lausn sem getur haft jákvæð áhrif á rekstur og sjálfbærni í matvælaiðnaði og öðrum greinum. Skráning á viðburðinn fer fram á eftirfarandi hlekk hér að neðan. 
14. apríl 2026
Verkefnishópur RECET hittist aðra vikuna í mars, á eyjunni Menorku undan ströndum Spánar á Miðjarðarhafinu. Menorka tilheyrir Baleareyjaklasanum en sólþyrstir Íslendingar þekkja helst stærstu eyju klasans Majorka. Þetta var síðasti fundur verkefnisins sem haldinn verður í eigin persónu og lagði hópurinn í sameiningu línurnar fyrir síðustu mánuði verkefnisins, sem lýkur í september í ár. Fundinn sóttu fulltrúar frá Íslandi, Svíþjóð, Danmörku, Slóveníu auk gestgjafanna, heimamanna sem starfa fyrir CIME (Counsell Insular de Menorca). Hér deildu þátttakendur reynslu sinni og lærdómi og greindu frá framgangi. Þátttakendur eru nú langt komnir með að ná markmiðum verkefnisins, sem sneri með einum eða öðrum hætti að styðja við gerð svæðisbundinna áætlana um loftslagsmál og orkuskipti á sínum heimasvæðum. Sem dæmi þá leiddu Samtök sveitarfélaga og atvinnuþróunar á Norðurlandi eystra (SSNE) gerð slíkrar áætlunar fyrir Norðurland eystra (sjá frétt https://www.ssne.is/is/um-ssne/frettir/loftslagsstefna-ne-1). CIME nýtti tækifærið og hélt opinn fund um tækifærin í orkuskiptum í samgöngum og breyttar ferðavenjur og þau verkefni sem eru í gangi við uppbyggingu sólarorkuvera, sérstaklega á húsþökum. Þá leiddu fulltrúar RECET verkefnisins vinnustofu um orkusamfélög og gerð og innleiðingu loftslags og orkuskiptaáætlana. Þeir fundir voru ágætlega sóttir af heimafólki. Hópurinn nýtti líka tækifærið og kynnti sér orkukerfi Menorku. Á eyjunni búa um 100.000 manns og er mikil ferðamannaeyja. Árlega tala eyjaskeggjar á móti 1,7 milljón ferðamanna sem byrja að streyma til eyjunnar um páska ár hvert, og stendur ferðamannatíminn fram á haust. Þessar miklu sveiflur hafa auðvitað talsverð áhrif á eftirspurn eftir orku á eyjunni. Á Menorku er olíuorkuver sem framleiðir drýgstan hluta þeirrar raforku sem þörf ef fyrir á eyjunni. Undanfarin ár hefir mikið átak verið gert í því að auka hlutdeild sólarorku og eru nokkur sólarorkuver á eyjunni, með uppsett afl sem telja í tugum megavatta. RECET flokkurinn heimsótti eitt slíkt sólarorkuver sem getur á góðum degi framleitt um 50 MW af raforku, en vegna áskorana með jöfnun framleiðslunnar í raforkukerfi eyjarinnar er sú framleiðslugeta ekki alltaf fullnýtt og þarf þá að grípa til framleiðsluskerðinga. Til að mæta þessu er unnið að því að koma upp batterígeymslum fyrir raforku og efla tenginguna um sæstreng við Majorka. Við þökkum samstarfsfólki okkar á Menorku fyrir höfðinglegar móttökur og skemmtilega ferð!
13. apríl 2026
Mikill áhugi á orkuskiptum í landbúnaði